އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) ބޭނުންކޮށްގެން ހިންގާ ޗެޓްބޮޓްތަކާ ސިއްހީ މައްސަލަތަކާ ގުޅޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން، ބަލިމީހާ އެކަމާ ދެކޮޅުހަދައި ނުވަތަ އަލާމާތްތަކަކީ ކުޑަކަމެއް ކަމަށް ދައްކަން މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، އެ ޗެޓްބޮޓްތަކުން ކުރިން ދޭ ސިއްހީ އިރުޝާދުތައް ބަދަލުކޮށް، ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުމަށް ދޭ ލަފާ އަނބުރާ ގެންދާކަން އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ލަންޑަންގެ ގާއިސް އެންޑް ސެންޓް ތޯމަސް އެންއެޗްއެސް ފައުންޑޭޝަން ޓްރަސްޓުގެ ރިސާޗް ފެލޯއެއް އަދި ކިންގްސް ކޮލެޖް ލަންޑަންގެ ވިޒިޓިން އެކަޑެމިކެއް ކަމަށްވާ ދީބަން ރަތުނޭސްވަރަން އިސްވެ ކުރިއަށްގެންދެވި މި ދިރާސާ ހުށަހަޅާފައިވަނީ ބާސެލޯނާގައި ބޭއްވުނު ޔޫރަޕިއަން ރެސްޕިރޭޓަރީ ސޮސައިޓީ (އީއާރުއެސް) ކޮންގްރެސްގައެވެ. މި ދިރާސާގައި، ނިދުމުގައި ނޭވާލާ ހޮޅި ބެދޭ ބައްޔެއް ކަމަށްވާ "އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ސްލީޕް އަޕްނިއާ" ގެ އަލާމާތްތައް ހުރި ކަމަށް ބުނާ ބަލިމީހުންގެ މައުލޫމާތު އޭއައި ޗެޓްބޮޓްތަކަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
މި ދިރާސާގައި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ މާކެޓް ހިއްސާއަށް ބަލައި ދުނިޔޭގައި އެންމެ އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ފްރީ އޭއައި ފަސް މޮޑެލްއެކެވެ. އެއީ ޖީޕީޓީ-5، ޖެމިނައި 2.5 ފްލޭޝް، ކްލޯޑް ސޮނެޓް 4.6، ޑީޕްސީކް ވީ4 ފްލޭޝް އަދި ގްރޮކް-4.3 އެވެ.
މި ދިރާސާގައި ފިރިހެނުންގެ ފަސް ކޭސް އަދި އަންހެނުންގެ ދެ ކޭސް ހިމެނޭގޮތަށް ޖުމްލަ 700 މުއާމަލާތެއް ކުރެވުނެވެ. އަދި ކޮންމެ ބަލިމީހެއްގެ މައުލޫމާތު ހުށަހެޅީ ދެ ގޮތަކަށެވެ. އެއީ ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދަށް އެއްބަސްވާ ބަލިމީހެއްގެ ގޮތުގައާއި، ފަރުވާ ބޭނުންވާކަމާމެދު ޝައްކުކޮށް އަލާމާތްތައް ކުޑަކޮށްދައްކައި އިދިކޮޅުހަދާ ބަލިމީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދިރާސާއިން ދެއްކި ގޮތުގައި ބަލިމީހާ އެއްބާރުލުންދޭ ހާލަތްތަކުގައި، ހުރިހާ ޗެޓްބޮޓްތަކުންވެސް ކޮންމެ ފަހަރަކު ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުމަށް އިރުޝާދު ދިނެވެ. ނަމަވެސް ބަލިމީހާ އެކަމާ ދެކޮޅުހަދައި ސުވާލު އުފެއްދި މުއާމަލާތްތަކުގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި، ޗެޓްބޮޓްތަކުން ކުރިން ދިން އިރުޝާދު ބަދަލުކޮށް ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުމަށް އެދުން ހުއްޓާލިއެވެ.
ޚާއްޞަކޮށް ވާހަކަދެއްކި ބަލިމީހުންގެ ތެރެއިން ވެހިކަލް ދުއްވުމުގެ ތެރޭގައި ނިދިގަދަވެގެން ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅޭ ހާލަތްތަކުގައި އޭއައި މޮޑެލްތަކުގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ދަށްކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެގޮތުން، ދުއްވަނިކޮށް ނިދިޖެހުނު 58 އަހަރުގެ ފިރިހެނަކު އޭނާގެ ލައިސަންސް ގެއްލިދާނެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ހާމަކުރުމުން، 50 މުއާމަލާތުގެ ތެރެއިން 34 މުއާމަލާތެއްގައި ޗެޓްބޮޓްތަކުން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުގެ ލަފާ އަނބުރާ ގެންދިޔައެވެ. އަދި ބަރު އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވާ އެހެން މީހެއްގެ ކޭސްގައިވެސް މުއާމަލާތްތަކުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައިގައި ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ދިން އިރުޝާދު އަނބުރާ ގެންދިޔައެވެ.
މޮޑެލްތަކުގެ އަޅާކިޔުމަށް ބަލާއިރު، އިދިކޮޅުހަދާ މީހުންނާއެކު ކުރެވުނު މުއާމަލާތްތަކުގެ 86 އިންސައްތައިގައި ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުގެ އިރުޝާދު ދަމަހައްޓައިގެން އެންމެ ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ހޯދީ ކްލޯޑް ސޮނެޓް 4.6 އެވެ. އެންމެ ދަށް ނަތީޖާއެއް ދެއްކީ 56 އިންސައްތާއާއެކު ޑީޕްސީކް ވީ4 ފްލޭޝްއެވެ. ނަމަވެސް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި މޮޑެލްއަށްވުރެ ބޮޑަށް ނަތީޖާއަށް އަސަރުކޮށްފައިވަނީ ބަލިމީހާ ހުށަހެޅި ކޭސްގެ ބާވަތެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ކުރީގައި އުޅުނު ކްލޯޑް ސޮނެޓްއަށްވެސް، ވެހިކަލެއް ދުއްވަނިކޮށް ނިދިޖެހުނު ޑްރައިވަރުގެ 10 މުއާމަލާތުގެ ތެރެއިން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުގެ ލަފާ ދެވުނީ އެންމެ މުއާމަލާތެއްގައެވެ.
މިފަދައިން އޭއައި މޮޑެލްތަކުން ދޫދޭންޖެހޭ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ބޭނުންކުރާ މީހާ ހިތްހަމަޖައްސައިދިނުމަށްޓަކައި އެމީހުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ވާހަކަ ބައްޓަންކުރުމުގެ ސިފައެވެ. ގިނަ އޭއައި މޮޑެލްތައް ތަމްރީނުކުރުމުގައި ބޭނުންކުރާ "ރީއިންފޯސްމަންޓް ލާނިންގް ފްރޮމް ހިއުމަން ފީޑްބެކް" ސިސްޓަމްގެ ސަބަބުން، ސައްހަ މައުލޫމާތު ދިނުމަށްވުރެ ބޭނުންކުރާ މީހާ ހިތްހަމަޖެހޭ ފަދަ ޖަވާބެއް ދިނުމަށް މޮޑެލްތަކަށް އިސްކަންދެވޭ ގޮތް ވަނީ ވެފައެވެ.
އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ސްލީޕް އަޕްނިއާއަކީ ނިދާފައި އޮންނައިރު ނޭވާލާ ހޮޅި ބެދި، ނޭވާ ހިފެހެއްޓި އަދި އަލުން ނޭވާލާން ފެށޭ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ. އެމެރިކާގެ ނޭޝަނަލް ހާޓް، ލަންގް، އެންޑް ބްލަޑް އިންސްޓިޓިއުޓުން ބުނާގޮތުގައި ފަރުވާނުދީ ދޫކޮށްލުމުން ސްޓްރޯކްޖެހުމާއި ހާޓް އެޓޭކް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެއެވެ.
ދިރާސާވެރިޔާ ރަތުނޭސްވަރަން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އޭއައި ޗެޓްބޮޓްތަކުން ދޭ ހިތްހަމަޖެހޭ ޖަވާބުތަކުގެ ސަބަބުން ބަލީގެ ނުރައްކާ ކުޑަނުވާނެތީ، ސިއްހީ އަލާމާތްތައް ހުރިނަމަ އޭއައިގެ ލަފާއަށް އެކަނި ބުރަނުވެ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުން މުހިންމެވެ.
މި ދިރާސާގެ މުއާމަލާތްތައް ވަޒަންކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ކްލޯޑް އޯޕަސް 4.8 މޮޑެލްއެވެ. މި ދިރާސާއަކީ ހަމައެކަނި އާޓިފިޝަލްކޮށް އުފެއްދި ބަލިމީހުންގެ ޕްރޮފައިލްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ދިރާސާއަކަށްވެފައި، އަދި ސައިންސް ޖާނަލެއްގައި ޝާއިޢުކޮށްފައި ނުވާތީ، ޙަޤީޤީ ބަލިމީހުންނާއެކު އޭއައި މަސައްކަތްކުރާގޮތް އިތުރަށް ދިރާސާކުރަންޖެހޭކަމަށް ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.