ޝިންޖިއާން އިން އަޙްމަދު ސާއިލު ޢަލީ
އަލިގަދަ، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ހުރި ކުލާހެއްގެ ތެރޭގައި ހުރިއިރު، "ސިލްކް ރޯޑް" ގެ ޚިޔާލަކީ ވަރަށް ޒަމާނީ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އިހުސާސްކުރެވުނެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކި މީޑިއާތަކުގެ އިސް އެޑިޓަރުންނާއެކު އަޅުގަނޑު މިހާރު މި ސަރަހައްދަށް ކުރަމުން މިދާ ދަތުރަކީ "ސިލްކް ރޯޑް އިކޮނޮމިކް ބެލްޓް ޖޮއިންޓް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކަންޓްރީސް މީޑިއާ ހެޑް ސެމިނާ" ގައި ބައިވެރިވުމަށް ކުރާ ދަތުރެކެވެ. މި ދަތުރުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މަޝްވަރާކުރެވެމުން ދިޔައީ އިގުތިސާދީ ކަންކަމާއި، ލޮޖިސްޓިކްސް އަދި ސަރަހައްދީ ވިޔަފާރީގެ މައްޗަށް ކަމަށް ވިޔަސް، މިއަދުގެ ދަތުރުން ފެނުނީ ޗައިނާގެ ހަލުވި ތަރައްގީގެ އަސްލު ސަބަބެވެ. އެއީ މި ގައުމުގެ ޕަބްލިކް ސްކޫލް ނިޒާމެވެ.
މި ސަރަހައްދުގެ މަދަރުސާއަކަށް ކުރި ޒިޔާރަތުން، ތައުލީމަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތައް ހިތުދަސްކުރުމާއި އިމްތިޙާނުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ނިޒާމެއް ކަމަށް ދުނިޔޭގައި އޮންނަ ބޯދާ ވިސްނުން މުޅިން ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. މަދަރުސާގެ ކޯރިޑޯތަކުން ހިނގާލުމުން، މިތަނުގެ ދަރިވަރުންނަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފައި ތިބޭ ބައެއް ނޫންކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގުނެވެ. ރޭވިފައިވާ ފުރިހަމަ މަންހަޖެއްގެ ތެރެއިން، ދަރިވަރުންނަށް މަޖުބޫރުކުރަނީ އާދައިގެ ކުލާސްތަކުން ބޭރަށް ނުކުމެ، ޚާއްސަ ކުލަބުތަކުގެ ހަރަކާތްތަކުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވުމަށެވެ.
ޒަމާނީ ލެބޯޓަރީތަކުގައި، މެދު ފަންތީގެ ކުލާސްތަކުގެ ދަރިވަރުން 21 ވަނަ ގަރުނުގެ އިންޖިނިއަރިންގެ ހުނަރުތައް ފަރިތަކަމާއެކު ދަސްކުރަމުންދާ މަންޒަރު ފެނުނެވެ. އެކި ބާވަތުގެ ތަކެތި އުފައްދާ 3ޑީ ޕްރިންޓަރުތަކުގެ މެދުގައި، ދަރިވަރުން ދިޔައީ ޑްރޯން ފަރުމާކޮށް، ވައިރިން ހަދައި، ޕްރޮގްރާމްކުރަމުންނެވެ. މި އަމަލީ ތަޖުރިބާގެ ސަބަބުން، ވަޒީފާގެ މައިދާނަށް ނުކުތުމުގެ މާ ކުރިން އެ ކުދިންނަށް އޭރޯޑައިނަމިކްސްއާއި ކޯޑިންގެ އުސޫލުތައް ދަސްވެއެވެ.
މި ޒަމާނީކަމާ ޖެހިގެން ހުރި ކިލާސްތަކުން ފެނުނީ ސަގާފަތް ދިރުވައި އާލާކުރާ މަންޒަރެވެ. ދަރިވަރުން ދިޔައީ "ފިލިގްރީ އެނޭމަލް" ނުވަތަ ކްލޮއިސޮނޭ ކުރެހުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. މުދައްރިސުންގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން، ކުޑަކުދިން ތުނޑުކަށިގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން ނަރުތަކުން ޗައިނާގެ ސަގާފީ އޮޕެރާ ކެރެކްޓަރުންގެ ކުރެހުންތައް އަޅައި، އޭގައި ކުލަޖައްސަމުން ދިޔައެވެ. ޓެކްނިކަލް މަސައްކަތްތަކުން ފެށިގެން ކުރެހުމާއި، ސަގާފީ ނެށުމާއި، ލަވަކިޔުން ފަދަ ހަރަކާތްތަކަކީ ހަމައެކަނި ހުސްވަގުތު ފުރާލުމަށް ކުރާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތައުލީމީ މަންހަޖުގެ މަޖުބޫރު ބައިތަކެކެވެ.
ޗައިނާގެ ދަރިވަރުންނަކީ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި އެންމެ މޮޅު އަދި ތައުލީމީ ގޮތުން އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ކުދިންގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ސަބަބު މި ނިޒާމުން ސާފުވެއެވެ. މި ނިޒާމު ބިނާވެފައިވަނީ "ފަސް ތައުލީމު" ގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ އަޚުލާގު، އިލްމު، ދުޅަހެޔޮކަން، ފަންނުވެރިކަން އަދި މަސައްކަތްތެރިކަމެވެ. މި ކަންކަން އެއްކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުން، ކުއްޖާގެ އަމިއްލަ އިތުބާރު ގުޅިފައިވަނީ ހަމައެކަނި އިމްތިޙާނުގެ ނަތީޖާއަކާ ނޫނެވެ. ހިސާބު ފަދަ މާއްދާތަކުން ދަށްވާ ކުއްޖާއަށް ޑްރޯން އިންޖިނިއަރިން ނުވަތަ ކުރެހުމުގެ ރޮނގުން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ މަގު ފަހިވެއެވެ. ފޮތުން ދަސްކުރާ އެއްޗެއް ވަގުތުން އަމަލީ ގޮތުން ތަޖުރިބާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެއެވެ. އަދި ސަގާފީ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކެތްތެރިކަމާއި، އެކުގައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ ރޫހު އާލާވެގެންދެއެވެ.
މި ޒިޔާރަތުގައި އެންމެ ބޮޑަށް އަޅައިގަތް އެއް ކަމަކީ މަދަރުސާގެ ކޯރިޑޯތަކުގައި ހުރި ބޯޑުތަކެވެ. އެ ބޯޑުތަކުގައި ވަނީ ހަމައެކަނި ދަރިވަރުންގެ ކާމިޔާބީތަކާއި އިނާމުތަކެއް ނޫނެވެ. މުދައްރިސުންގެ ކާމިޔާބީތަކާއި އެވޯޑުތަކަށް ވެސް ހަމަ އެހާ ބޮޑު ޖާގައެއް ދީފައި ހުއްޓެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަދަރުސާގެ މެނޭޖްމަންޓާ ސުވާލުކުރުމުން ލިބުނީ ވަރަށް ފުން ޖަވާބެކެވެ.
"މަދަރުސާއަކީ ހަމައެކަނި ދަރިވަރުންގެ ތަނެއް ނޫން. އެއީ ހަމަ އެހާމެ މުދައްރިސުންގެ ވެސް ތަނެއް. އަހަރެމެންގެ މުދައްރިސުންނަކީ އަގުވަޒަންކުރެވޭ، ކާމިޔާބީއަށް ބާރުއެޅޭ ބައެއްކަމުގެ އިހުސާސް އެ މީހުންނަށް ނުކުރެވޭ ނަމަ، ދަރިވަރުންނަށް ކާމިޔާބުވުމަށް ބޭނުންވާ ނަމޫނާ ބޭފުޅުންނެއް ނުލިބޭނެ،" މެނޭޖުމަންޓުން ދިން ޖަވާބަކީ މިއީއެވެ.
ނޫސްވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މި މަންޒަރުތައް ބަލަމުން ދިޔައިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ނިޒާމާ މެދު ވިސްނާލެވުނެވެ. ރާއްޖޭގައި ލިޔަންކިޔަން ދަންނަ މީހުންގެ ނިސްބަތް އިތުރުކުރުމާއި މަދަރުސާތަކަށް ކުދިން ވެއްދުމުގައި ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައިވީ ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތައުލީމީ ނިޒާމު އަދިވެސް ބޮޑަށް ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އޯލެވެލް އަދި އޭލެވެލް ފަދަ އިމްތިޙާނުތަކަށް ކުދިން ތައްޔާރުކުރުމަށެވެ. އަމަލީ މަސައްކަތްތަކަށް އޮންނަ ޖާގަ ކުޑައެވެ. ޝިންޖިއާންގެ ޕަބްލިކް ސްކޫލް ނިޒާމުން ރާއްޖޭގެ ސިޔާސަތު އެކުލަވާލާ ފަރާތްތަކާއި ތައުލީމީ ދާއިރާގެ ބޭފުޅުންނަށް މުހިންމު ފިލާވަޅުތަކެއް ލިބެއެވެ.
ފުރަތަމަ ކަމަކީ، ހަމައެކަނި ފޮތުން ކިޔަވައިދިނުމުގެ ބަދަލުގައި އަމަލީ މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ ލެބްތައް މަޖުބޫރުކުރުމެވެ. ކޯޑިން، ރޮބޮޓިކްސް ނުވަތަ އިންޖިނިއަރިންގެ ބައިތައް ރާއްޖޭގެ މަދަރުސާތަކަށް ތައާރަފުކޮށްގެން، ޓެކްނޮލޮޖީ ހަމައެކަނި ބޭނުންކުރާ ބައެއްގެ ބަދަލުގައި އާ އުފެއްދުންތައް އުފައްދާ ޖީލެއް ބިނާކުރެވިދާނެއެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، ރާއްޖޭގެ މުއްސަނދި ސަގާފަތް ކަމަށްވާ ލިޔެލާޖެހުމާއި، ކިއްސަރު ވަޑާމާއި، ތުނޑުކުނާ ވިޔުން ފަދަ މަސައްކަތްތައް ތައުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ދިރުވުމެވެ. ޗައިނާގެ ސަގާފީ ފަންނުވެރިކަމުގެ ތައުލީމު ފަދަ ނިޒާމެއް ތައާރަފުކޮށްގެން، ޒުވާނުންނަށް ކެތްތެރިކަމާއި ފަންނުވެރިކަން ދަސްކޮށްދެވިދާނެއެވެ.
އެންމެ މުހިންމު އަނެއް ކަމަކީ މުދައްރިސުންގެ އަގުވަޒަންކުރާ ގޮތް ބަދަލުކުރުމެވެ. މަދަރުސާތަކުގެ ފާރުތަކުގައި މުދައްރިސުންގެ ކާމިޔާބީތައް ފާހަގަކޮށް، މުޖުތަމައުގައި އެ މީހުންގެ ދަރަޖަ އުފުލުމަކީ ތަޢުލީމީ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ޚަރަދު ކުޑަ ކަމެކެވެ.
ޝިންޖިއާންގެ ދަރިވަރުންގެ ކިބައިން ފެނުނު ހަލުވިކަމާއި އުފާވެރިކަމުން ސާބިތުކޮށްދެނީ، ހަގީގީ މޮޅުކަން އަންނަނީ ހަމައެކަނި ފިލާވަޅުތައް ހިތުދަސްކުރުމުން ނޫން ކަމެވެ. އެކަން ހާސިލުވަނީ މުޖުތަމައުން މުދައްރިސުންނާ މެދު ފަޚުރުވެރިވެ، ދަރިވަރުންނަށް އެ ކުދިންގެ އަމިއްލަ އަތުން އާ ކަންކަން އުފައްދައި ހޯދުމުގެ މިނިވަންކަން ދީގެންނެވެ.