އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގައި, ހަތިޔާރު އެޅި ހަނގުރާމަތަކުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ދޭ އަނިޔާތަކާ ގުޅޭގޮތުން އެކުލަވާލާފައިވާ ރިޕޯޓަކާ މެދު ހޫނު ބަހުސްތަކެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފިއެވެ.
ދެހާސް ސައްބީސް ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ބޭއްވި މި ބައްދަލުވުމުގައި، ގިނަ ގައުމުތަކުން ވަނީ އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ކުޑަކުދިންނަށް ދެމުންދާ އަނިޔާތައް ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާއިން ވަނީ އިސްރާއީލުގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަދައްކައި، އދ. ގެ ރިޕޯޓަށް ފާޑުކިޔާފައެވެ.
މި ބައްދަލުވުމަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކާ މެދު ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ހާމަވެގެންދިޔަ މުހިންމު ބައްދަލުވުމެކެވެ. އދ. ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އެކުލަވާލައްވާފައިވާ މި އަހަރީ ރިޕޯޓުގައި، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާންތަކުގައި ކުޑަކުދިން މެރުމާއި، ގުނަވަންތައް ބުރިކުރުމާއި، ޖިންސީ ގޯނާކުރުމާއި، ސްކޫލްތަކާއި ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ހަމަލާދިނުން ފަދަ ބޮޑެތި ޖަރީމާތައް ހިމަނާފައިވެއެވެ. މި ރިޕޯޓަށް ބަހުސްކުރުމަށް ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ މެދުގައި ވަނީ ބަހުގެ ހަމަލާތަކެއް ބަދަލުކުރެވިފައެވެ. ހާއްސަކޮށް މެދުއިރުމަތީގެ މައްސަލަތަކުގައި ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ މެދުގައި އޮތް ބައިބައިވުން މި ބައްދަލުވުމުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެނިގެންދިޔައެވެ. މި ރިޕޯޓަކީ ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އދ. އިން ނެރެމުން އަންނަ މުހިންމު ރިޕޯޓެކެވެ.
މި މަހު ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓަވާ ކޮލަމްބިއާގެ މަންދޫބު ލިއޮނޯރް ޒަލަބާޓާ ޓޮރޭސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ފާއިތުވި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާފައިވާ އެންމެ ބޮޑެތި ޖަރީމާތަކުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ ދައުލަތްތަކުގެ އަސްކަރީ ބާރުތަކުންނެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ޖަރީމާތައް ހިންގާފައިވާކަމަށް ރެކޯޑުކުރެވިފައިވަނީ ޣައްޒާގައެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ އަމަލުތައް ހިންގާފައިވަނީ އިސްރާއީލުގެ ސިފައިން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
މިނިވަން ތަހުގީގުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ގަސްތުގައި ކުޑަކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހަމަލާދެމުންދާކަން ސާބިތުވާ ކަމަށް ވެސް ކޮލަމްބިއާގެ މަންދޫބު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވަނީ، މަދު މަސްކޮޅެއްވީ ތުއްތު ކުއްޖެއްގެ ގަޔަށް ބަޑިޖެހުމަކީ ސަލާމަތީ ގޮތުން އެއްވެސް އުޒުރެއް ދެއްކޭނެ ކަމެއްތޯ ސުވާލު އުފައްދަވާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިސްރާއީލުގެ ސަރުކާރުން ފަލަސްތީނުގެ ނަސްލު ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާކަން ސަލާމަތީ މަޖިލީހުން ބަލައިގަތުމަށް އޭނާ ވަނީ ގޮވާލައްވާފައެވެ.
ޣައްޒާގައި ދިރިއުޅޭ ކުޑަކުދިންތަކެއް ބަނޑުހައިހޫނުކަން ފިލުވަން ކާއެއްޗެއް ހޯދުމުގައި. ފޮޓޯ/ގެޓީ
ޓޮރޭސް އިތުރަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި އަމަލުތަކުން ފެންނަނީ ކުޑަކުދިންނަކީ އިންސާނުން ނޫން ކަމަށް ދެކި، އެ ކުދިންނަކީ މުސްތަގުބަލުގައި އުފެދިދާނެ ދުޝްމަނުން ކަމަށް ސިފަކުރާ ނިޒާމީ ރޭވުމެކެވެ. މިފަދަ ވިސްނުމެއްގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ފުރާނައަށް އެއްވެސް އަގެއް ނުދީ ހަމަލާދިނުން އާންމުވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ކޮލަމްބިއާއިން ވަނީ މި މައްސަލައިގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ހަނުތިބުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބުނެފައެވެ.
ޕާކިސްތާނުން އދ. އަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ނައިބު މަންދޫބު އުސްމާން ޖަދޫން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހިފާފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި އެންމެ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ބާރަ ހާހަށްވުރެ ގިނަ ޖަރީމާ ހިންގާފައިވުމަކީ ބިރުވެރި ކަމެކެވެ. ބޭރުގެ ބާރުތަކުން ގައުމުތައް ހިފައިގެން ތިބޭ ހާލަތްތަކުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ އަނިޔާތަކަކީ ނުހަނު ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިފަދަ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް އދ. އިން އިތުރު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ.
ސޯމާލިއާގެ ނައިބު މަންދޫބު މުހައްމަދު ރަބީ ޔޫސުފް ވިދާޅުވީ، އދ. ގެ ރިޕޯޓުން ހިތާމަވެރި ހަގީގަތްތަކެއް ހާމަވެގެންދާ ކަމަށާއި، ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ކުޑަކުދިން މަރައި، ނުކުޅެދޭ ހާލަތަށް ބަދަލުކޮށް، އެ ކުދިންގެ އެންމެ އަސާސީ ހައްގުތަކުން މަހުރޫމުކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ކުދިންގެ މުސްތަގުބަލު ވަނީ ހަގީގީ ގޮތުންނާއި ރަމްޒީ ގޮތުން ވެސް އިމާރާތްތަކުގެ ކުނިބުނިތަކުގެ ދަށުގައި ވަޅުލެވިފައި ކަމަށް އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
ޗައިނާގެ މަންދޫބު ފޫ ކޮންގް ވަނީ ޣައްޒާ އާއި ހެއިޓީ ފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ޖަރީމާތައް ހިންގާ ފަރާތްތަކުގެ ނަންތައް ރިޕޯޓުގައި ހިމަނާފައިވާތީ އެކަމަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ބިންމަތީގައި ކަންކަން ހިނގަމުންދާ ގޮތް ގާތުން މޮނިޓަރކުރުމަށް އޭނާ ގޮވާލެއްވިއެވެ.
ރަޝިއާގެ މަންދޫބު މާރިއާ ޒަބޮލޮޓްސްކާޔާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ވިދިވިދިގެން ތިންވަނަ އަހަރަކަށް ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތަކަށް އެންމެ ބޮޑަށް އަރައިގަންނަ ތަންތަނުގެ ލިސްޓުގެ އެންމެ ކުރީގައި ޣައްޒާ އާއި ހުޅަނގު އައްސޭރި ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް، ޔޫކްރެއިންގެ ސިފައިން ރަޝިއާގެ ކުޑަކުދިންނަށް ދެމުންދާ އަނިޔާތައް ރިޕޯޓުގައި ހިމަނާފައި ނުވާތީ އޭނާ ވަނީ އދ. ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލްގެ ރިޕޯޓަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. ރަޝިއާއިން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި މި ރިޕޯޓަކީ ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުގެ ނުފޫޒު ފޯރާފައިވާ ރިޕޯޓެކެވެ.
މި ބަހުސްގައި އެމެރިކާއިން އދ. އަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ އޯލްޓަނޭޓިވް ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވް ފޯ ސްޕެޝަލް ޕޮލިޓިކަލް އެފެއާޒް ޖެނިފާ ލޮސެޓާ ވަނީ އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ފަލަސްތީނުގެ ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގަމުންދާ އަމަލުތައް ކުށްވެރިކުރުމަށް ދެކޮޅުހައްދަވާފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ގިނަ ނުރައްކާތަކަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އިސްރާއީލަށް އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކަށް ރައްދުދެއްވަމުން ލޮސެޓާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޣައްޒާގައި ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ޖަރީމާތަކުގެ ހަމައެކަނި ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތަކީ ހަމާސް ޖަމާއަތެވެ. އޭނާ ތުހުމަތުކުރެއްވި ގޮތުގައި ހަމާސް އިން ދަނީ ކުޑަކުދިން އައްޑަނައެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންނެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ފަލަސްތީނުގެ ކުޑަކުއްޖަކު ހާލުގައި ޖެހިފައި. ފޮޓޯ/އަލް ޖަޒީރާ
މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އަމަލުތަކާއި ހޫތީންގެ އަމަލުތަކާ އެއްފަދަކޮށް އދ. ގެ ރިޕޯޓުގައި ލިޔެފައިވާތީ އޭނާ ވަނީ އެކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. މި ރިޕޯޓުގެ ސަބަބުން، ކުޑަކުދިންނާއި ހަތިޔާރު އެޅި ހަނގުރާމަތަކާ ބެހޭ އދ. ގެ ހާއްސަ މަންދޫބުގެ އޮފީހުގައި އެމެރިކާއިން ބައިވެރިވުން ހުއްޓާލުމަށް ނިންމި ނިންމުމަށް އިތުރު ބާރެއް ލިބިގެންދާ ކަމަށް ވެސް ލޮސެޓާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އެމެރިކާއިން ދެކޭ ގޮތުގައި އދ. ގެ މި ރިޕޯޓަކީ ވަކި ފަރާތަކަށް ޖެހިފައިވާ، އަދި ހަގީގަތާ ހިލާފު މައުލޫމާތުތަކެއް އެކުލެވޭ ރިޕޯޓެކެވެ. އެހެންކަމުން، މި ރިޕޯޓުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިސްރާއީލާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އެމެރިކާއިން ތާއީދުނުކުރާނެކަން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.
ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގައި ކުރިއަށްދިޔަ މި ބަހުސުން ހާމަވެގެންދިޔައީ، ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ލިބޭ އަނިޔާތަކާ މެދު ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގައި އޮތް ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކެވެ. ހާއްސަކޮށް ޣައްޒާގެ މައްސަލައިގައި އެމެރިކާ އާއި އެހެން ގައުމުތަކާ ދެމެދު އޮތް ފަރަގު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަވެފައެވެ.
އދ. ގެ ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން އެމެރިކާއިން ވަނީ ކުޑަކުދިންނާއި ހަތިޔާރު އެޅި ހަނގުރާމަތަކާ ބެހޭ އދ. ގެ ހާއްސަ މަންދޫބުގެ އޮފީހުގައި އެ ގައުމުން ބައިވެރިވުން ހުއްޓާލާފައިވާކަން ރަސްމީކޮށް ތަކުރާރުކޮށްފައެވެ. މި ބައްދަލުވުން ނިންމާލާފައިވަނީ، ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ސަލާމަތީ މަޖިލީހުން ވަކި ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަށް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއެވެ. އަދި މި ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން އިތުރު ގަރާރެއް ފާސްކުރުމަށް އެޖެންޑާކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.