ކިޑްނީގެ ބަލި ނުވަތަ 'ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިޒީޒް' (ސީކޭޑީ) ހުރުމަކީ ކޮންމެހެން އަބަދު ޑަޔަލަސިސް ހަދަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށް ސިއްޙީ މާހިރުން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
މި ބައްޔާ ގުޅޭގޮތުން އާންމުވެފައިވާ ފަސް ކުށް ހީއެއްގެ ހަގީގަތް ހާމަކުރައްވަމުން، ކަމާބެހޭ މާހިރުން އިރުޝާދު ދެއްވަނީ ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަނެ، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލު ގެނެސް، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ހޯދުމުން ކިޑްނީގެ މަސައްކަތްތައް ދެމެހެއްޓިދާނެ ކަމަށެވެ.
"ކްރޮނިކް ކިޑްނީ ޑިޒީޒް" މި ލަފުޒު އިވުމާއެކު ގިނަ ބައެއްގެ ޚިޔާލަށް އަންނަނީ ޑަޔަލަސިސް މެޝިންތަކާއި ކިޑްނީ ފެއިލްވުމެވެ. މި ބިރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން، ސީކޭޑީ އަކީ ތަފާތު އެކި މަރުޙަލާތަކުގެ ބައްޔެއްކަމާއި، ބަލި ހުރި ކޮންމެ މީހެއްގެ ކިޑްނީ ފެއިލް ނުވާނެކަން ގިނަ ފަހަރަށް ހަނދާން ނެތިގެންދެއެވެ. މިކަމާ ގުޅޭ ނުތަނަވަސްކަން އުފެދެނީ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މީހުންގެ މެދުގައި ދެކެވޭ ކުށް ހީތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.
އިންޑިއާގެ ނިއު ދިއްލީގެ ސީ.ކޭ ބިރުލާ ހޮސްޕިޓަލުގެ ކޮންސަލްޓަންޓް ނެފްރޮލޮޖިސްޓް ޑރ. ވިކްރަމް ކަލްރާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ކިޑްނީގެ ބަލި ހުރިކަން އެނގުމުން ގިނަ ބަޔަކު ބިރުގަންނަނީ އެއީ ކިޑްނީ ފެއިލްވުން ނުވަތަ ޑަޔަލަސިސްއަށް ދާންޖެހޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ހީކުރެވޭތީއެވެ. ނަމަވެސް، ސީކޭޑީގެ އެކި މަރުޙަލާތައް ހުންނައިރު، ކޮންމެ ބަލިމީހަކަށް ކުރިމަތިވާ ޙާލަތު ތަފާތުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ހާމަކުރެއްވިއެވެ.
ކިޑްނީގެ ބަލި ޖެހުމުން ދެން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނެތް ކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކައަކީ ހަގީގަތެއް ނޫން ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވޭ--ފޮޓޯ/އިންޑިއަންއެކްސްޕްރެސް ސީކޭޑީ ހުރުމަކީ ކޮންމެހެން ޑަޔަލަސިސް ހަދަންޖެހޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، ބަލިމީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު ދުވަހަކުވެސް ޑަޔަލަސިސްއަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ މަރުޙަލާއަކަށް ނުދާ ކަމަށް ޑރ. ކަލްރާ ވިދާޅުވިއެވެ. ބަލި ކުރީކޮޅު ދެނެގަނެވި، ކާނާއަށާއި ބޭސްފަރުވާއަށް ސަމާލުކަން ދީފިނަމަ، މިއީ ފުރިހަމައަށް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިދާނެ ބައްޔެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވެއެވެ.
އާކާޝް ހެލްތުކެއާގެ އެޑިޝަނަލް ޑައިރެކްޓަރު ޑރ. އަނޫޕަމް ރޯއި ވެސް މި ނުކުތާއަށް ތާއީދުކުރައްވައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ބައްޔާ މެދު އޮންނަ ކުށް ތަޞައްވުރު ބޮޑުކަމުން، ބަލި ހުރިކަން އެނގޭ ހިސާބުން ޑަޔަލަސިސް ހަދަންޖެހިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އުފެދެއެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ ސީކޭޑީ އަކީ ކޮންޓްރޯލްކުރެވޭނެ ބައްޔެއް ކަމާއި، ކުރީބައިގައި ބަލި ދެނެގަނެވިއްޖެނަމަ ކިޑްނީގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުނަނުދީ ދެމެހެއްޓިދާނެކަން ކަމަށް ޑރ. އަނޫޕަމް ފާހަގަކުރައްވައެވެ.
ކިޑްނީގެ ބައްޔަކީ، ޚާއްސަކޮށް ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި، އެއްވެސް ޢަލާމާތެއް ނުފެނި އިތުރުވަމުންދާ އެއްޗެއް ކަމަށް ޑރ. ކަލްރާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން، ޤަވާއިދުން ކިޑްނީގެ ޓެސްޓުތައް ހެދުމަކީ ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް ހަކުރުބަލި ނުވަތަ ލޭމައްޗަށް ދިއުން ފަދަ ބަލިތައް ހުންނަ މީހުން މިކަމަށް އިތުރަށް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ.
ލޭގެ ޓެސްޓުތަކުން ބަލާ 'ސީރަމް ކްރިއަޓިނިން' އާއި އޭގެ އެހީގައި ބަލާ 'އީޖީއެފްއާރް' އަދި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ޓެސްޓުތަކަކީ ކިޑްނީގެ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް ގިނަ މުހިންމު މައުލޫމާތުތަކެއް ފޯރުކޮށްދޭ ޓެސްޓުތަކެއް ކަމަށް ޑރ. ރޯއި ވިދާޅުވެއެވެ.
ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވިޔަނުދީ ބެހެއްޓުމަކީ ގިނަ މީހުންނަށް މުހިންމު ކަމެއް ނަމަވެސް، ހަމައެކަނި ގިނައިން ފެން ބުއިމަކުން ކިޑްނީއަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުމެއް ރަނގަޅެއް ނުވާނެއެވެ. ބަލިމީހަކު ބޯންޖެހޭ ފެނުގެ މިންވަރު ބިނާވަނީ އެމީހެއްގެ ކިޑްނީ މަސައްކަތްކުރާ މިންވަރަށާއި އާންމު ޞިއްޙީ ޙާލަތުގެ މައްޗަށެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ކިޑްނީގެ ބަލި ޖެހުމުން ދެން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނެތް ކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކައަކީ ވެސް ހަގީގަތެއް ނޫނެވެ. ބަލި ޖެހެން މެދުވެރިވި ސަބަބަށާއި ބަލީގެ މަރުޙަލާއަށް ބަލައި، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ދީގެން ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވުން ބޮޑުތަނުން ލަސްކުރެވިދާނެއެވެ. ކިޑްނީގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށްޓަކައި އެންމެ މުހިންމީ ލޭގެ ހަކުރާއި ލޭގެ ޕްރެޝަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ކާނާއަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ޑޮކްޓަރު އިރުޝާދުދޭ ބޭސްތައް ޤަވާއިދުން ބޭނުންކުރުން ކަމަށް ޑރ. ރޯއި ވިދާޅުވިއެވެ.
ކިޑްނީގެ ބަލިތަކުގެ ފަރުވާގައި ބޭހުގެ އިތުރުން ކާނާއަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ކަސްރަތު ކުރުމާއި، ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުން ހުއްޓާލުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނޭ--ފޮޓޯ/ޕިންޓްރެސްޓްކިޑްނީގެ ބަލީގެ ސަބަބުން މުޅި ސިއްހަތަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފާނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ލޭގެ ޕްރެޝަރު މައްޗަށް ދިއުމާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ކަށީގެ މައްސަލަތައް ހިމެނޭތީ، ގަވާއިދުން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައި ބެލެހެއްޓުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް ޑރ. ކަލްރާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑރ. ރޯއި ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ކިޑްނީގެ ބައްޔަކީ އަބަދު ދާއިމީ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގައި "ސީކޭޑީ" (ދާއިމީ ބަލި) އާއި "އޭކޭއައި" (ކުއްލިއަކަށް ޖެހޭ ބަލި)ގެ ތަފާތު ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ.
ސީކޭޑީ އަކީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހުންނަ މައްސަލައެއް ނަމަވެސް، އޭކޭއައި އަކީ ކުއްލިއަކަށް ކުރިމަތިވާ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ފެން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ބައެއް ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ކުއްލިއަކަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި، އަވަސް ފަރުވާ ދީފިނަމަ އޭކޭއައިއިން މުޅިން ރަނގަޅުވެވިދާނެއެވެ.
ކިޑްނީގެ ބަލިތަކުގެ ފަރުވާގައި ބޭހުގެ އިތުރުން ކާނާއަށް ބަދަލު ގެނައުމާއި، ކަސްރަތު ކުރުމާއި، ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުން ހުއްޓާލުން ފަދަ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް ހިމެނޭ ކަމަށް ޑރ. ކަލްރާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ކިޑްނީގެ ބަލި ޖެހޭނީ ހަމައެކަނި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ ވެސް ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ނޫން ކަމަށް ޑރ. ރޯއި ވިދާޅުވިއެވެ. ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށް ވެސް ސީކޭޑީ ޖެހިދާނެއެވެ. މި ބަލި ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވަނީ ހަކުރުބަލި، ލޭމައްޗަށް ދިއުން، މާބޮޑަށް ފަލަވުން، ތަކުރާރުކޮށް ކިޑްނީގައި ހިލަ އުފެދުން އަދި އާއިލާގައި ކިޑްނީގެ ބަލި ހުރުމުންނެވެ.
ކިޑްނީގެ ބަލި ހުރިކަން އެނގުމަކީ ވަގުތުން ޑަޔަލަސިސްއަށް ދާންޖެހޭނެ ކަމަށް ނިންމައިގެން ނުތިބެ، ބަލި ޖެހެން މެދުވެރިވި ސަބަބާއި ބަލީގެ މަރުޙަލާ ދެނެގަނެ، އެކަށީގެންވާ ވަގުތުގައި ފަރުވާ ހޯދުމަކީ ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް އޮތް އެންމެ މުހިންމު މަގެވެ.