ގޭގައި ކައްކަން ބޭނުންކުރާ ގޭހަކީ އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ނާޅައިފިނަމަ މިއީ ފޮރުވިފައިވާ ނުރައްކާތެރި ބޮމަކަށް ވެދާނެކަމާމެދު މިއަދު ދަނީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބަހުސްކުރެވެމުންނެވެ. އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ގޭސް ލީކުވުމަކީ ގޭބިސީތަކަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ނުރައްކަލެވެ.
މި ހަފުތާގެ ތެރޭގައި މާލޭގައި މި ވަނީ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ދެ ހާދިސާއެއް ހިނގައިފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް ހާދިސާގައި ހަތަރު މީހަކަށް އަނިޔާވެ, ގެއަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ. އަދި މިއަދު ހިނގި ގޭސް ލީކްވުމުގެ ހާދިސާއެއްގައި 51 އަހަރުގެ ދިވެހި އަންހެނަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މީގެ ކުރިން ވެސް ރާއްޖޭގައި ގޭހާ ގުޅޭ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި އެތައް ހާދިސާއެއް ހިނގާފައިވެއެވެ.
ގޭހުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވަނީ އޭގެ އަސްލު ސިފަތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ގުދުރަތީ ގޭސް (މީތޭން) އަދި އެލްޕީޖީ (ޕްރޮޕޭން އަދި ބިއުޓޭން އެކުލެވޭ) އަކީ ކުލައެއް އަދި ވަހެއް ހުންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ގޭސް ލީކުވާކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ކުންފުނިތަކުން އޭގެ ތެރެއަށް "މާކެޕްޓަން" ކިޔާ ކެމިކަލެއް އަޅައެވެ. މި ކެމިކަލްގެ ސަބަބުން ގޭހުން ވަހެއް ދުވާނެއެވެ.
ކަމާބެހޭ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ގޭސް ލީކުވެފައިވާނަމަ މުޅި ގޭތެރެ ބަދަލުވެގެންދާނީ ގޮވުމަކަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ ކޮޓަރިއަކަށެވެ. ބަންދުވެފައިވާ ތަނެއްގައި ގޭސް ޖަމާވެއްޖެނަމަ، ކަރަންޓު ސްވިޗެއް ޖައްސާލުމުން ނުވަތަ މޯބައިލް ފޯނެއް ބޭނުންކުރުމުން އުފެދޭ ކުޑަ ކަރަންޓު ކަނިކޮޅަކުން ވެސް ބޮޑު ގޮވުމެއް ގޮވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
މިފަދަ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ގޭބިސީތަކުގައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އިރުޝާދުދެއެވެ. އެގޮތުން އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުން މުހިންމެވެ:
ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން އިންސްޓޯލްކުރުން: އަމިއްލައަށް ގޭސް ހޮޅިތަކާއި ރެގިއުލޭޓަރުތައް ގުޅުމުގެ ބަދަލުގައި، މި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮންނަ ފަންނީ މީހުން ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވުން.
ގަވާއިދުން ގޭސް ހޮޅި ބަދަލުކުރުން: ބަދިގޭގެ ހޫނާއި ތެލުގެ ސަބަބުން ރަބަރު ހޮޅިތައް ހަލާކުވޭ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ ދެ އަހަރަކުން ނުވަތަ ތިން އަހަރަކުން ހޮޅި ބަދަލުކުރުން.
ވައި ދައުރުވާނެ ގޮތް ހެދުން: ގޭސް އުނދުން ބޭނުންކުރާ ތަންތަނުގައި ވައި ދައުރުވާނެ ގޮތަށް ވެންޓިލޭޝަން ބެހެއްޓުން.
ބަބްލް ޓެސްޓު ހެދުން: ސައިބޯނި ފެން ގިރުމަށްފަހު ގޭސް ހޮޅީގެ ގުޅުންތަކުގައި ހޭކުމުން، ބޮކި އަރާނަމަ އެއީ ގޭސް ލީކުވާކަމުގެ ނިޝާނެއް.
ގޭސް ލީކުވާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ހާލަތްތަކުގައި އަމަލުކުރަންވީ ގޮތާއި ނުކުރަންވީ ކަންކަން ތިރީގައިވާ ތާވަލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ގޭސް ވަސް ދުވާނަމަ، އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ ގޭގައި އުޅޭ މީހުން ވަގުތުން ގެއިން ބޭރަށް ނެރުމެވެ. އޭގެ ފަހުން، ރައްކާތެރިކަމާއެކު އަތުޖެހޭ ހިސާބެއްގައި މައި ވޭލް ހުރިނަމަ އެ ވޭލް ބަންދުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ގުޅަންވާނީ ގޭސް ލީކުވެފައިވާ ސަރަހައްދުން ބޭރަށް ނުކުތުމަށް ފަހުގައެވެ.
ގޭބިސީތަކުގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ހާދިސާތަކަކީ ދުރާލާ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުން ހުއްޓުވިދާނެ ކަންކަމެވެ. އެހެންކަމުން، ގޭސް ބޭނުންކުރުމުގައި ފަރުވާތެރިވެ، ގަވާއިދުން އާލާތްތައް ޗެކްކުރުމަކީ އާއިލާގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.