އެމެރިކާގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖަސްޓިސް (ޑީއޯޖޭ) އިން އިންޑިއާގެ މަޝްހޫރު މަހުޖަނު ގޯތަމް އަދާނީގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ މަކަރާއި ހީލަތް ހެދުމުގެ ބޮޑެތި ޖިނާއީ ދައުވާތައް އަނބުރާ ގެންދަން ނިންމައިފިއެވެ.
މި ނިންމުން ނިންމާފައިވަނީ، އެމެރިކާގެ އިގުތިސާދަށް އަމާޒުކޮށް 10 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކުރުމަށް އަދާނީ ވައުދުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ވެރިކަމާ ހަވާލުވުމަށްފަހު، ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާއިން ނިންމި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ނިންމުމެވެ. މި މައްސަލަ އަނބުރާ ގެންދިއުމާއެކު، އަދާނީ ގްރޫޕަށް އެމެރިކާގައި ވިޔަފާރި ފުޅާކުރުމަށް އޮތް ގާނޫނީ ހުރަސްތައް ވަނީ ނެތިގެން ގޮސްފައެވެ.
ކުރީގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑަންގެ ސަރުކާރުގައި ޑީއޯޖޭއިން އުފުލި މި ދައުވާތަކުގައި އަދާނީގެ މައްޗަށް ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކެއް ކޮށްފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، އިންޑިއާގައި ބިނާކުރާ އެންމެ ބޮޑު އިރުގެ އަލިން ހަކަތަ އުފައްދާ މަޝްރޫއެއްގެ ކޮންޓްރެކްޓްތައް ހޯދުމަށްޓަކައި އިންޑިއާގެ ދައުލަތުގެ އޮފިޝަލުންނަށް 265 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ރިޝްވަތު ދިން ކަމަށް ކުރެވުނު ތުހުމަތެވެ. މި މަޝްރޫއަކީ އިންޑިއާގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް ބޭނުންވާ ކަރަންޓު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ރޭވިފައިވާ، އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރެއްގެ އަގުހުރި މަޝްރޫއެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކުންފުނީގެ ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅު ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ދޮގު މައުލޫމާތު ދީ، އޮޅުވާލައިގެން ތިން ބިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ ގިނަ ފައިސާ ހޯދާފައިވާ ކަމަށްވެސް ތުހުމަތުކޮށްފައިވެއެވެ. ނިއު ޔޯކްގެ އީސްޓަން ޑިސްޓްރިކްޓްގެ ޔުނައިޓެޑް ސްޓޭޓްސް އެޓާނީ ބްރިއޯން ޕީސް އޭރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ގޯތަމް އަދާނީ އާއި ސާގަރް އާރް އަދާނީ އަދި ވްނީތު އެސް ޖެއިން ގުޅިގެން ރިޝްވަތުގެ ބޮޑު ސްކީމެއް ރާވައި، އެމެރިކާގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އަތުން ފައިސާ ހޯދުމަށް އެކަން ސިއްރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް އަދާނީގެ ކުންފުނިން ވަނީ ފެށުނީއްސުރެ މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.
މި މައްސަލަ އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް ނިންމައި، ނިއު ޔޯކްގެ އީސްޓަން ޑިސްޓްރިކްޓް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ނިކޮލަސް ގަރައުފިސްއަށް ޑީއޯޖޭއިން ފޮނުވި ކުރު ސިޓީއެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، މި މައްސަލަ ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މުރާޖައާކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ވަކިވަކި ފަރުދުންގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ މި ޖިނާއީ ދައުވާތަކަށް އިތުރު ވަސީލަތްތަކާއި ވަގުތު ހޭދަނުކުރުމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރުންގެ އިހުތިޔާރުގެ ދަށުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށް އެ ސިޓީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޑީއޯޖޭގެ މި ހުށަހެޅުމަށް އަމަލީ ސިފަ އަންނާނީ ފަނޑިޔާރަކު ރަސްމީކޮށް އެކަމަށް ހުއްދަ ދެއްވައި ސޮއިކުރެއްވުމުންނެވެ.
މި މައްސަލަ އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުން ނިންމާފައިމިވަނީ، އަދާނީގެ ގާނޫނީ ޓީމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. ދުނިޔޭގެ 17 ވަނައަށް އެންމެ މުއްސަނދި މީހާގެ ގޮތުގައި ބްލޫމްބާގް ބިލިއަނާސް އިންޑެކްސްގައި ހިމެނޭ، އަދި 108 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މިލްކިއްޔާތެއް އޮތް އަދާނީ ވަނީ އޭނާގެ ގާނޫނީ ޓީމަށް ރޮބަޓް ޖޭ ޖިއުފްރާ ޖޫނިއާ އައްޔަންކޮށްފައެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ ގޮތުގައި އޭނާއަކީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އަމިއްލަ ގާނޫނީ ވަކީލުންގެ ތެރޭގައިވެސް ހިމެނޭ މީހެކެވެ. ނިއު ޔޯކް ޓައިމްސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބަދަލާއެކު މައްސަލައިގެ މިސްރާބު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަލުވެފައެވެ.
ޖިއުފްރާ ޖޫނިއާ ބުނި ގޮތުގައި، އަދާނީ އެމެރިކާގައި 10 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިންވެސްޓްކުރާނެއެވެ. އަދި މި ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި 15،000 އަށްވުރެ ގިނަ އާ ވަޒީފާ އުފެދިގެންދާނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަދާނީގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތައް އޭނާ ދޮގުކުރާކަންވެސް ވަކީލު ތަކުރާރުކުރިއެވެ.
ރޮއިޓާސް ނިއުސް އޭޖެންސީން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އަދާނީ އެމެރިކާގައި އިންވެސްޓްކުރަން ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުންވި ނަމަވެސް، ކޯޓު މައްސަލަތައް ކުރިއަށްދާތީ އެކަން ކުރެވެން ނެތްކަމަށް މީގެ ކުރިން އޭނާ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. އެހެންކަމުން މި ދައުވާތައް އަނބުރާ ގެންދިއުމަކީ މި އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ފެށުމަށް ލިބުނު ފެހި ސިގްނަލެކެވެ.
ޖިނާއީ ދައުވާތައް އަނބުރާ ގެންދިޔުމުގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ދަ ޓްރެޝަރީން ވަނީ އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާ ހިލާފުވިކަމަށް ބުނާ މައްސަލައެއްގައި އަދާނީއާއެކު 275 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސެޓްލްމަންޓަކަށް އައިސްފައިވާކަން ހޯމަ ދުވަހު އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. މި މައްސަލައިގައި ތުހުމަތުކޮށްފައިވަނީ، އޮމާން އަދި އިރާގުގެ ގޭހުގެ ނަމުގައި ދުބާއީގެ ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ އަތުން އަދާނީގެ ކުންފުނިން ގަތް ލިކުއިފައިޑް ޕެޓްރޯލިއަމް ގޭސް (އެލްޕީޖީ) އަކީ ހަގީގަތުގައި އީރާނުން އުފައްދާފައިވާ ގޭސް ކަމަށެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން އަދާނީ އެންޓަޕްރައިސަސްއިން ވަނީ އިންޑިއާއަށް އެލްޕީޖީ އެތެރެކުރުން ހުއްޓާލައިފައެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ޓްރެޝަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުގެ އިރުޝާދުތަކާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރުން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ކުންފުނީގައި ކޮމްޕްލަޔަންސް ހެޑެއްގެ މަގާމު ވަނީ އަލަށް އުފައްދާފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާގެ ސެކިއުރިޓީޒް އެންޑް އެކްސްޗޭންޖް ކޮމިޝަން (އެސްއީސީ) އިންވެސް ވަނީ ރިޝްވަތުގެ ތުހުމަތުތަކާ ގުޅިގެން އަދާނީއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މަދަނީ ދައުވާއެއް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ސެޓްލްކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް މި އެއްބަސްވުމަށްވެސް ކޯޓުގެ ރަސްމީ ހުއްދަ ބޭނުންވާނެއެވެ. އެސްއީސީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ކޯޓުން މި އެއްބަސްވުން ފާސްކޮށްފިނަމަ، މަދަނީ ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ގޯތަމް އަދާނީ ހަ މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި ސާގަރް އަދާނީ 12 މިލިއަން ޑޮލަރު ދައްކަން އަމުރުކުރާނެ ކަމަށެވެ. މިއާއެކު ޖުމްލަ 18 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޖޫރިމަނާއެއް އެ ފަރާތްތަކުން ދައްކަން ޖެހޭނެއެވެ.
މި ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއް އެއްފަހަރާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ހައްލުވެގެން ދިއުމަކީ އަދާނީ ގްރޫޕަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ. ހާއްސަކޮށް އެމެރިކާގެ މާކެޓުގައި ވިޔަފާރި ފުޅާކުރުމަށް އޮތް ހުރަސްތައް ނެތިގެންދިއުމަކީ ކުންފުނީގެ މުސްތަގުބަލަށް އޮތް ފަހި ފުރުސަތެކެވެ. އަދި 10 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓާއެކު، އެމެރިކާއާއި އިންޑިއާގެ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތަކަށް އާ ދިރުމެއް އަންނާނެކަމަށް އިގުތިސާދީ މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ. އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުގެ މި ނިންމުމަކީ ބޭރުގެ ބޮޑެތި އިންވެސްޓަރުންނަށް އެމެރިކާގައި ވިޔަފާރިކުރުމަށް އޮތް އިތުބާރު ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށްވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އަދާނީ ގްރޫޕުން އަދި ރަސްމީކޮށް ވަކި އެއްޗެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ ތަފްސީލުތައް ހާމަކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.